Iğrelti Olmak Ne Demek? Psikolojik Bir Bakış Açısıyla İnceleme
İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, çoğu zaman insanların içsel deneyimlerine dair derinlikli sorular sorarım. Her birimizin günlük yaşantısında karşılaştığı, bazen açıklaması güç, bazen ise derin anlamlar taşıyan duygusal haller vardır. Iğrelti olmak da bu hallerden biridir. Peki, “ığrelti olmak” ne demek? Neden bir anda bir duyguya kapılır ve kendimizi bir şeyin dışında gibi hissederiz? Bu yazıda, ığrelti olma halini psikolojik bir mercekten inceleyerek, bu fenomenin bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarını ele alacağız.
Iğrelti Olmanın Bilişsel Temelleri: Zihinsel Bir Uçurum
Iğrelti olmak, genellikle kişilerin bir an için gerçeklikten kopma, dışlanmışlık ya da yabancılaşma hissettikleri bir duygu olarak tanımlanabilir. Bilişsel psikoloji açısından bu durum, zihinsel bir çelişkiyi ifade eder. İnsan beyni sürekli olarak çevresindeki dünyayı anlamaya çalışır; anlık algılar, geçmiş deneyimler ve beklentiler arasında bir uyum yakalamaya çabalar. Ancak bazen bu uyum bozulur, ve kişinin zihinsel haritası, onu içinde bulunduğu anla ilişkilendiremez hale gelir.
Bu durumda, birey çevresini bir yabancı gibi görmeye başlar. Kendi kimliği ve çevresindeki dünya arasında bir boşluk oluşur. Bu, kişinin zihinsel olarak bir “dışlanmışlık” hissi yaşamasına neden olabilir. Iğrelti olmak, bu tür bir zihinsel uçuruma düşmek gibidir: Kişi, çevresindeki dünya ile kendisini uyumsuz hisseder ve adeta dışarıdan izliyormuş gibi bir hisse kapılır.
Duygusal Psikoloji ve Iğrelti Hissi: Yabancılaşmanın İçsel Yansıması
Iğrelti olma duygusu, duygusal psikolojide yabancılaşma, kaybolmuşluk ya da kendilik krizleriyle ilişkilendirilebilir. İnsanlar, duygusal olarak kendilerini güvende hissettikleri zaman, çevreyle uyumlu bir şekilde etkileşimde bulunurlar. Ancak, bir şeyler ters gittiğinde, duygusal denge bozulur ve kişi bir anda kendisini kaybolmuş hissedebilir. Bu durum, genellikle belirsizlik ve belirsizlikle baş etme güdüsüyle ilgilidir.
Iğrelti olmak, bazen duygusal bir kırılma noktasını ifade edebilir. Kişi, yaşadığı anı, çevresindeki insanları ya da kendi içsel durumunu anlamakta zorlanır. Duygusal bağlamda, bu hal kişinin içsel dünyasında bir çatışma yaratır; kişi bir yandan dış dünyaya ait hissetmek isterken, diğer yandan o dünyadan kopmuş gibi hisseder. Bu çatışma, tıpkı bir yapbozun eksik parçası gibi duygusal bir boşluk yaratır.
Peki, siz hiç kendinizi bir ortamda “gerçek dışı” hissedip, bir anda dışarıda kalmış gibi düşündünüz mü? Kendinizi bu tür bir ığrelti hisse kapılmış bulduğunuzda, duygularınızın aslında sizin kimliğinizle ve çevrenizle olan bağınızı sorgulamanız gerektiğini unutmayın.
Sosyal Psikoloji Perspektifinden Iğrelti Olmak: Toplumsal Bağlar ve Bireysellik
Sosyal psikoloji, bireylerin toplumsal çevreleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu inceler. Bu açıdan, ığrelti olmak, bir nevi toplumsal bağların zayıflamasıyla ilgilidir. Kişi, çevresindeki insanlarla güçlü bir bağ kuramadığında, yalnızlık hissine kapılabilir ve bu da onu dışlanmış hissiyatına sürükler. Sosyal bağlar, insanların kendilerini “bir bütünün parçası” gibi hissetmelerini sağlar. Ancak bu bağlar zayıfladığında ya da koparsa, birey yalnızlaşır ve ığrelti bir hale bürünür.
Sosyal bağların zayıflaması, özellikle modern toplumlarda sıkça karşılaşılan bir durumdur. İnsanlar, teknoloji ve dijitalleşme ile daha bağlantılı hale gelse de, yüzeysel etkileşimler duygusal bağları zayıflatabilir. Iğrelti olma hali, toplumsal bağların ve kimliklerin sürekli olarak sorgulandığı, bireyin kimliğini ve varoluşunu toplumsal çevresinden dışlanmış hissettiği bir durumu ifade eder. Sosyal çevreyle olan bağlarımızın zayıflaması, bizi sadece toplumdan değil, bazen kendimizden bile yabancılaştırabilir.
Iğrelti Olma Hali: Kendinizi Sorgulamaya Davet
Iğrelti olmak, birçok insanın hayatının bir noktasında deneyimlediği, bazen farkında bile olmadığı bir duygudur. İnsanlar, farklı durumlar altında – stresli bir iş, bir ilişkideki çatışmalar, yalnızlık veya büyük yaşam değişiklikleri gibi – kendilerini bu halde bulabilirler. Peki, bu ığrelti haline kapıldığınızda ne yapmalısınız? Kendinizi sorgulamaya başlamanın zamanı gelmiş olabilir. Gerçekten kim olduğunuzu, çevrenizdeki insanlarla ne kadar bağ kurduğunuzu ve toplumsal rollerinizi yeniden gözden geçirmek gerekebilir.
Bu durum, bir anlamda içsel bir dönüşümün, kendilik keşfinin de başlangıcı olabilir. ığrelti olmak, bazen bir uyanışın işareti olabilir; çünkü dış dünyada ve içsel dünyamızda kaybolmuş hissettiğimizde, kendimize dair daha derin bir farkındalık kazanabiliriz.
Sonuç: Iğrelti Olmanın Psikolojik Anlamı
Iğrelti olmak, sadece bir duygu durumundan ibaret değildir. O, zihinsel bir çatışma, duygusal bir yabancılaşma ve sosyal bağların zayıflamasıyla ilgili derin bir psikolojik olgudur. İnsanların zaman zaman ığrelti hissetmeleri doğaldır; ancak bu hissin bizi nereye götürdüğünü ve neyi anlamamıza yardımcı olduğunu keşfetmek de önemlidir. Kendinizi ığrelti hissettiğinizde, belki de bir adım geri atıp, içsel dünyanızla yüzleşmeniz gerektiğini unutmamalısınız.
Ritare, hoşlanmamak, uzak durmak ve kaçınmak anlamına gelirken, irite etmek hoşa gitmeyen davranışlarda bulunmak ve karşı tarafı rahatsız etmek demektir. Latinceden önce Fransızcaya sonra Türkçeye geçen bu sözcük tıp literatüründe terim anlamında kullanılır. Tam olmamış, yerini bulamamış; sonradan eklenmiş gibi, emanet gibi duran şeyler için kullanırız bu kelimeyi. 2021 “Eğreti” (ya da “iğreti”) kelimesi sizce nereden gelmiş? Tam olmamış … Facebook nerdengeliyo posts eğre…
Melodi! Her zaman aynı pencereden bakmıyoruz, yine de teşekkür ederim.
Bir şeyin aslından olmayıp sonradan ilâve edilmiş bulunan, takma, ekleme : “Eğreti saç.” “Eğreti kirpik.” “Eğreti bir nezâket.” Eğreti kuyruk tez kopar (Atasözü). 3. İyi yerleşmemiş, yerini bulmamış: “Dolabın kapağı ne kadar eğreti imiş, dokununca düşüverdi.” “Fırtına damdaki eğreti kiremitleri yerlere fırlatmış. Kurtlar Vadisi dizisinde sıklıkla duyulan “iğrilti” terimi, ” sinirlendirme, rahatsız etme ” anlamına gelir.
Ateş! Saygıdeğer katkınız, makalenin bilimsel düzeyini yükseltti; sunduğunuz fikirler yazının daha akademik bir nitelik kazanmasına doğrudan katkıda bulundu.
Ariyet sözcüğünden türetilmiş olan iğreti kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiştir. Ariyet, ödünç verilen, kalıcı olmayan anlamına gelirken iğreti de bir şeye sonradan ilave edilen şey demektir. Bazı kaynaklarda ”eğreti” şeklinde yazılan bu sözcük cümle içerisinde sıfat olarak kullanılır. Ritare, hoşlanmamak, uzak durmak ve kaçınmak anlamına gelirken, irite etmek hoşa gitmeyen davranışlarda bulunmak ve karşı tarafı rahatsız etmek demektir.
Reis! Sağladığınız öneriler, yazının güçlü yanlarını pekiştirdi, eksiklerini tamamladı ve katkı sundu.
Kurtlar Vadisi dizisinde sıklıkla duyulan “iğrilti” terimi, ” sinirlendirme, rahatsız etme ” anlamına gelir. Ariyet sözcüğünden türetilmiş olan iğreti kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiştir. Ariyet, ödünç verilen, kalıcı olmayan anlamına gelirken iğreti de bir şeye sonradan ilave edilen şey demektir. Bazı kaynaklarda ”eğreti” şeklinde yazılan bu sözcük cümle içerisinde sıfat olarak kullanılır. 12 Ağu 2021 İğreti Ne Demek, Tdk Sözlük Anlamı Nedir? İğreti Durmak Ne …
Merve!
Sağladığınız fikirler, çalışmamın yönünü daha doğru bir şekilde çizmemi sağladı.