Gerçek Olmayan Boşluk Nedir Hukuk?
Hayat, bazen içinde kaybolduğumuz, anlamını bir türlü bulamadığımız bir boşluk gibi hissedilebilir. Kayseri’de yaşayan, 25 yaşında bir genç olarak bana da çoğu zaman bu boşluk hissi yaklaşıyor. Şehir, insanın içini daraltan bir karanlık gibi, zaman zaman biraz fazla yoruyor. Ama her şeyin bir anlamı olduğuna inandım hep. Tıpkı bir dava gibi. Evet, belki biraz garip oldu ama hep şunu düşündüm: Gerçek olmayan boşluk, bir hukuk kavramı olmasaydı, hayatımızda anlam bulmak ne kadar zor olurdu?
Küçük Bir Başlangıç
Bir sabah, tam da uyanır uyanmaz, dışarıda soğuk bir hava vardı. İçimden bir şeyler yapma isteği vardı, ama buna nasıl başlayacağımı bilmiyordum. Kahvemi içerken, yazı yazmaya karar verdim. Ama ne yazacağımı, ne anlatacağımı hâlâ bilmiyordum. Sonra, telefonuma düşen bir bildirim gözümü kırptı. Bir haber bülteni, bir dava ile ilgili bir makale. “Gerçek Olmayan Boşluk” diye bir kavramdan bahsediliyordu. İlk başta anlamadım. Gerçek olmayan bir boşluk olabilir miydi? Sadece ‘boşluk’ yeterince soyutken, ‘gerçek olmayan boşluk’ neyin nesiydi?
Kafamda bir soru işaretiyle yazıyı okumaya başladım. Hukuk dünyasında “gerçek olmayan boşluk” kavramı, bazen bir düzenin olmadığı yerlerde ortaya çıkan bir boşluğu tanımlar. Ancak bu boşluk, bir nevi sahte bir boşluk olurdu; yasalarda bir geçiş dönemi gibi bir şey. Bazen bir şeyin gerçekten eksik olmasını bekleriz ama hukuk, bazen o eksikliği yaratmış gibi yapar. Tıpkı görünmeyen bir engel gibi… Bir yeri işgal ediyormuş gibi ama aslında yok. İşte burada aklımda bir şeyler yerleşmeye başladı.
İçimdeki Gerçek Olmayan Boşluk
Bir gün, bir arkadaşım bana küçük bir teklif yaptı. “Kayseri’de bir mahkeme salonu var, orada seni görmek istiyorum. Birlikte bir dava izleriz” dedi. O anda içimde bir boşluk hissettim. Kafamda hızlıca düşünceler belirdi: Ne yapmam gerekiyordu? Mahkeme salona gitmek, görmek, anlamak, dinlemek… Ya da sadece yaşadığım hisleri anlamaya çalışmak… Sadece bir anlık bir boşluktu bu ama sanki hayatımda bir şey eksikmiş gibi hissettirdi.
Kayseri’deki adliyeye doğru yola çıktım. Her adımda bir belirsizlik daha yaklaştı. Sadece mahkeme salonunda olmak değil, oradaki atmosferi hissetmek de beni etkiliyordu. Mahkemeye adım attığım an, bir anlamda geçmişle olan tüm bağlarım sanki bu boşlukla birlikte kaybolmuştu. O kadar yoğun bir duygu vardı ki… Bir karmaşa, bir gerginlik… Ama daha çok, garip bir huzur… Sonra o an fark ettim: Gerçek olmayan boşluk, bazen eksik gibi görünen ama aslında her şeyin tam olduğu bir alandır. İçimdeki bu boşluk da aslında, kaybolmuş bir şeyin arayışını simgeliyordu. Hukuk her ne kadar somut bir alanda işlese de, bazı şeyler sadece hissedilebilirdi.
Dava Salonu ve O Boşluk
Mahkemede, her şey karmaşık ama bir o kadar da netti. Birkaç dakika sonra duruşma başladı. Herkes sırayla konuşuyordu, hakimin sesi ise her an olduğu gibi derindi. Bir avukat, müvekkilinin haklarını savunuyordu ve o savunma içinde, bir boşluk vardı. O kadar yoğun bir savunmaydı ki, gözlerim o boşluğu takip etmekte zorlandı. Konuşmaların içinde derin bir boşluk var gibiydi; her şey net bir şekilde ifade ediliyordu ama bu netlik aslında çoğu zaman gerçek olmayan bir boşluğa dönüşüyordu. O an hukukun, bir şeyi eksik gibi yapıp, aslında her şeyin hâlâ yerli yerinde olduğuna inandıran gücünü fark ettim.
Bir bakıma, o dava da bir yalan üzerine kuruluyordu. Bazen hukuk, bizim gerçek olmayan boşluklar yarattığımız bir alan gibi görünür. Ama hukuk, aynı zamanda o boşlukları anlamaya, belki de o boşlukları dengelemeye çalışan bir güçtür. Bu düşünce, içimde sanki bir şeyin yerine oturmasını sağladı. O an fark ettim ki, herkesin içindeki boşluk farklıdır ve bazen o boşluklar, hayatın en derin gerçeklerini yansıtır. Bu boşlukları doldurmak için belki de gerçekleri aramalıydık.
Gerçek Olan Boşluk ve Ben
O mahkemeden çıktıktan sonra, kafamda bir sürü düşünce vardı. Gerçek olmayan boşluk fikri, adeta her an içimi kaplamaya başlamıştı. İnsanlar hayatta boşluklar yaratır, kaybolmuşluklar yaratır, ama çoğu zaman bunu fark etmezler. Bizlerin inandığı şeylerin çoğu, belki de başkalarına gerçekmiş gibi gelen, ama aslında içinde gerçek olmayan boşluklardır. Bu, bir anlamda hukuk dünyasında da geçerli. Gerçek olmayan boşluk, bir boşlukmuş gibi görünür ama aslında o boşluğun kendisi, hayatın bir parçasıdır. O boşlukları görmek, anlamak, yavaşça onlarla yüzleşmek gerekir.
Hayatımda hep bir boşluk vardı. Ama bu boşluk, artık daha anlamlıydı. Gerçek olmayan boşluk, bana şunu öğretti: Bazen kaybolmuş gibi hissederiz, ama aslında bir boşluğun içine düşmek, en büyük gerçeği anlamakla ilgilidir. Bu bir dava gibi olabilir; bir süre gerçek gibi hissedersiniz, ama sonrasında o boşluğun eksik olmadığını, aslında bir anlam taşıdığını fark edersiniz. Bunu anlamak, bazen bir ömrü bulur.
Son Söz: Gerçek Olmayan Boşluk
Gerçek olmayan boşluk, yaşamın içinde yer alan ve çoğu zaman fark etmediğimiz bir boşluktur. Bu boşluk, bir yerdeki eksiklik gibi görünse de, aslında tüm her şeyin yerli yerinde olduğunu gösterir. Hukukun içinde de, bazen bir boşluk yaratılır; eksik gibi görünen, ama aslında tüm düzeni tamamlayan bir boşluk. Bizler, bu boşluğu anlamaya çalışırken, hayatın gerçeğiyle yüzleşiriz. Hukukun bu garip dünyasında, gerçek olmayan boşlukları görmeye başladığımda, belki de hayatımın en derin anlamını keşfettim.
Ve bu keşif, hayatın her anında, her boşlukta karşımıza çıkıyor.